পৃষ্ঠা:অসমীয়া ল'ৰাৰ প্ৰাকৃত-ভূগোল.djvu/১৯৫

এই পৃষ্ঠাটোৰ মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে
১৮৪
প্ৰাকৃত-ভূগোলৰ

ব্ৰাহ্ম্য বা শিৰোবিন্দু—(zenith) মানুহ এটি সৰল ভাৱে থিয়হলে; মুৰৰ পোনে আকাশত যি বিন্দু হয় সেই বিন্দুৰ নাম ব্ৰাহ্ম্য। পৃথিবীকে বেষ্টন কৰি চাৰিও ফালে আকাশ আছে। মানুহটিৰ ভৰিৰ পোনে পৃথিবীৰ সিফালে আকাশত যি বিন্দু হয় তাৰ নাম আনন্ত। পাদ-বিপক্ষ স্থানত থকা এটি মানুহৰ নিমিত্তে যি বিন্দু আনন্ত হব সিটিৰ নিমিত্তে ব্ৰাহ্ম্য হব।
ভাটা—(Ebb) ৬০ পৃষ্ঠা চাবা।
ভাৰ-কেন্দ্ৰ—(Center of gravity) সকলোবস্তুৰ মাজত এনে এটি বিন্দু আছে যাক ধৰি ৰাখিলে সেই বস্তুক যি ভাৱতে ৰখা যায় সেই ভাৱতেই থাকিব। সেই বিন্দুৰ নাম ভাৰ কেন্দ্ৰ। ৰৈখিক-কেন্দ্ৰ চাবা।
মকৰ-ক্ৰান্তি—(Tropic of capricorn) নিৰক্ষ-বৃত্তৰ পৰা দক্ষিণলৈ ২৩°৮′ আতৰত যি অক্ষৰেখা আছে তাৰ নাম মকৰক্ৰান্তি উত্তৰলৈ সিমান আতৰত যি অক্ষ ৰেখা আছে তাৰ নাম কৰ্কটক্ৰান্তি। সেই দৰে দুই মেরুৰ পৰা উত্তৰ বা দক্ষিণলৈ সিমান আঁতৰত যি দুটা অক্ষৰেখা আছে, তাৰ নাম কুমেরু আৰু সুমেরু বৃত্ত। পৃথিবীৰ মেরুদণ্ডৰ কাতি ভাৱ আরু পৃথিবীৰ পৰি- ভ্ৰমণৰ কাৰণ সূৰ্য্য এবাৰ মকৰক্ৰান্তিৰ ওপৰলৈ এবাৰ কৰ্কটক্ৰান্তিৰ ওপৰলৈ যায়; কেতিয়াও এই দুই ক্ৰান্তিৰ বাহিৰ নহয়। আরু কুমেরুবৃত্তৰ দক্ষিণ আরু সুমেরু বৃত্তৰ উত্তৰফালেথকা সকলো ঠাইতে সূৰ্য্য দিনটোত এবাৰ উদয় হয় কেৱল দুই মেরুবৃত্তৰ ভিতৰতহে কোনা ঠাইতে দুদিনৰ নিমিত্তে সূৰ্য উদয় নোহোৱাকৈ থাকে।